Anadolu Alevileri arasında;derin sevgi, saygı beslenen din uluları arasında "üçler" olarak tanımlanan "Allah-Muhammet-Ali"nin önemli bir yeri vardır.Hz. Ali ve Ehlibeyt ile ilgili, Aleviler arasında bitimsiz bir sevgi ve saygı selini görmemek mümkün değildir.Ali, Kerbela Olayı, 12 İmamlar hakkında Alevi ozanlarının deyişleri, nefesleri biraraya gelse ansiklopedik bir antoloji oluşur.

Bu sevgi ve saygı selinin Anadolu toprağındaki "serçeşmesi"ise Hacı Bektaş Veli'dir.
Anadolu Alevileri, İslam dininin en önemli ziyaret merkezi sayılan Mekke'deki HAC ziyaretine de saygı duyarlar. Ama Hac'ca gitmeyi İslam olmanın beş şartından biri saymazlar. Bu anlayışı Hacı Bektaş Veli şöyle ifade etmiştir.
"Hararet nardadır, sacda değildir
Keramet baştadır, taçda değildir
Her ne arar isen kendinde ara
Mekke'de, Kudüs'te Hac'da değildir.
Hac işlevi için değil ama sevip saydıkları için Kabe dışında, Hz. Ali'nin Hz. Hasan'ın İmam Hüseyin'in ve diğer İmam'ların Arap coğrafyasındaki mezarlarını ziyaret ederler.
Anadolu Alevilerinin en önemli ziyaret yerlerinin başında Hacı Bektaş Veli'nin sağlığında dergahı bulunan, Hak'ka yürüdükten sonra da türbesinin yeraldığı Hacı Bektaş Kasabası'nda bulunan dergahı gelir.

Her yıl 16 Ağustos'ta, Anadolu'dan ve yurt dışından yüzbinlerce Alevi-Bektaşi sel gibi Hacıbektaş'a akar. Cemler yapılır, semahlar dönülür.
Bunu;Antalya-Elmalı Tekke Köyü'ndeki Abdal Musa Sultan Türbesi'ni her yıl Haziran ayında yapılan törenler izler.Ayrıca ;Pir Sultan Abdal'ın, Sivas-Yıldızeli, Banaz Köyü'nde yapılan geleneksel kutlamaları da her yıl temmuz ayında yapılır.
Bunlardan başka;Eskişehir-Seyitgazi ilçesindeki Seyyit Battal Gazi ve Kalenderi dervişi Külliyesi olan Sücaettin Veli törenleri de her yıl haziran ayında yapılan törenlerdendir.
Isparta-Senirkent'e bağlı Uluğbey beldesinde bulunan Veli Baba Sultan Törenleri ile, İzmir-Kemalpaşa'daki Hamza Baba törenleri de sıcak yaz aylarını daha da ısıtan sevgi ve saygı dolu törenlerdendir.

Bunlara Tokat yöresindeki Keçeci Baba ve Hubyar Sultan törenlerini ve Kemalaye'deki Hıdır Abdal Sultan Törenlerini de ekleyebiliriz.

Bunlardan başka, Anadolu ve Balkanlarda hemen hemen her Alevi-Bektaşi yerleşmenin bulunduğu yörede mahalli kabul edilebilecek yüzlerce türbe,yatır,dergah,saymak mümkündür. Macaristan -Budapeşte'de Gülbaba;Bulgaristan'da, Sarı Saltık,Otman Baba,Demir Baba gibi.

İstanbul'da ise Osmanlı döneminde yaşayan 14 Alevi-Bektaşi dergahına karşın bugün kapısı hizmete açık 2 dergah bulunuyor. Bunlar Göztepe'de bulunan Şahkulu Sultan Dergahı ile Üsküdar'daki Karaca Ahmet Sultan Dergahıdır. Bu dergahlar tarihteki işlevlerini sürdürememelerine karşın, bugünde Alevilerin belli günlerde biraraya geldikleri, acılarını ve sevinçlerini paylaştıkları ortak mekanlardır. Bunları son yıllarda yeni inşa edilen Cem ve Kültür Evleri izlemektedir.
Anadolu Alevilerinin kutsal günlerinin başında Kerbela Olayı'nın anısına yapılan Muharrem Orucu ve Aşure Günü gelir. 12 İmamlar aşkına tutulan 12 gün oruçtan sonra 12 çeşit gıdadan oluşan Aşure kaynatılıp dağıtılır. Bunu kesilen kurbanlar ile yapılan Cem törenleri izler.

Diğer kutsal günler ise;Hızır Nebi,Hızır İlyas,Hıdırellez isimleri ile anılan "Hızır Orucu"dur. Üç gün tutulan bu oruçta anılan "Hızır"halk arasında ölmezlik sırrına erişmiş bir ulu kişidir, kurtarıcı ve yol göstericidir. Hızır darda kalanların imdadına yetişen kurtarıcıdır.Ölümsüzlük sırrına ulaşmış bir eren Dede'dir.

Nevruz da, Alevi geleneğinde kutsal bir gündür. Yılbaşı, baharın başlangıcı, Hz. Ali'nin doğum günü olarak kutsanır. Kurbanlar kesilir,lokmalar dağıtılır,cemler yapılır.

---