Öz Kaynaklarına Göre Alevilik
RIZA ZELYUT
ÖZ KAYNAKLARINA GÖRE
ALEVİLİK
Sayfa Düzeni
TUNÇ REKLAM
297 19 57
Baskı
BERDAN MATBAASI
Cilt
BARIŞ CİLT
Baskı Tarihi
Mayıs 2002 İstanbul
ISBN 975-93123-1-X
Yazar Rıza Zelyut, 13.04.1948’de Tokat/Niksar’ın Ormancık Köyü’nde doğdu. 1970’de Trabzon Eğitim Enstitüsü’nü Türkçe öğretmeni olarak bitirdi. Yazı yaşamına öykü ile giren Rıza Zelyut’un bu çalışmaları Kıyı, Hisar, Eflatun, Güney, Yelken, Türk Dili, Varlık, Öykü, Yansıma gibi dergilerde yayımlandı.
Daha sonra araştırmaya yönelen yazar, 1973 yılında Türk Dil Kurumu’nun Cumhuriyet’in 50. Yılı nedeniyle düzenlediği “Türkiye’nin Kalkınmasında Cumhuriyet’in Rolü” konulu yarışmada birinci oldu. 1976 yılında Hacı Bektaş Veli İnceleme Yarışması’nda ikinci olan yazar, bu arada bilimkurgu türünde çocuk romanları da yazdı.
Yazarın 1978 yılında yazdığı ve Kızıldere olayını anlattığı destan türü kitabı, 1980 darbesinden sonra suç sayıldı ve kendisi İstanbul Sıkıyönetim Mahkemesi’nde yargılandı. 18 ay 14 gün hapse mahkûm edilen Rıza Zelyut bu cezasını hapis ve 4 aylık sürgünle tamamladı. 1983 yılında Hürriyet Gazetesi’ne giren yazar buradan 1991’de ayrıldı. Yurt içinde ve yurt dışında Alevi toplumunun örgütlenmesi için çalışan yazar Nefes Dergisi’nin yayımında danışmanlık yaptı ve 1996’da Cem Dergisi’nin yeni biçimde yayımını başlattı. 1994 yılında Akşam Gazetesi’ne köşe yazarı olarak giren Rıza Zelyut, bu görevini halen Güneş Gazetesi’nde sürdürmektedir.
Rıza Zelyut’un bir kitap hacmindeki öykülerinden başka 3 çocuk romanı bulunuyor. Yayımlanmış diğer kitapları şunlar: Halk Şiirinde Gerçekçilik, Osmanlıda Karşı Düşünce ve İdam Edilenler, Halk Şiirinde Başkaldırı, Öz Kaynaklarına Göre Alevilik, Aleviler Ne Yapmalı, Alevilerde Mizah, Muaviye’den Erbakan’a Din ve Siyaset.
Yazarın Türk Kültürü ile ilgili yayımlanmış birçok makalesi ve bildirileri de bulunmaktadır.
475Sunu
Sevgili Canlar;
Derneğimiz, Hz. Ali’nin; Nehç’ul Bela ga, Hz. Ali Divanı, Hacı Bektaş Veli’nin Vilayetname, Fuzuli’nin Saadete Ermişler’in Bahçesi, Cemal Şener’in Alevilik Nedir ve Osmanlı Belgeleri’nde Aleviler-Bektaşiler kitaplarından sonra Rıza Zelyut’un Öz Kaynaklarına Göre Alevilik adlı kitabını sizlere ulaştırmanın mutluluğunu yaşıyor.
Son on yılı aşkın bir süredir Aleviler, tüm iletişim araçlarını ellerinden geldikçe kullanarak kendilerini yüksek sesle ifade etmeye çalışmaktadırlar.
İşte bu kendini ifade etme sürecinden akla gelen Alevi kökenli çok az sayıdaki yazarımızdan biriside Rıza Zelyut’tur. Derneğimiz O’nun kitabının yeni basısını yapıp sizlere ulaştırarak tarihsel görevine anlamlı bir halka eklemiştir. Öz Kaynaklarına Göre Alevilik kitabının ilk basımı 1990’da yapılmıştır. 10. basısı ise derneğimiz yayınlarına nasip olmuştur.
Rıza Zelyut kitabında Alevi Tarihi’ni akıcı uslübü ile okuyucuya vermektedir. İslam içindeki önemli olaylara geleneksel Aleviliğin nasıl baktığını Aleviliğin Öz Kaynaklarına gönderme yaparak okuyucu ile paylaşmaktadır. Dört Kapı, Kırk Makam, Aleviler’in; Cami, Namaz, Kuran gibi meselelerdeki bakış açısını özlü olarak sunmaktadır.
Aleviliğin neden esas olarak Türkçe konuştuğunu, Aleviliğin neden esas olarak Türk kültürünün bir ifade biçimi olduğunu Rıza Zelyut tarihsel süreç içinde araştırmasında bize vermektedir.
Evet, artık elinizde minik bir Alevi Ansiklopedisini tutuyorsunuz dersek Rıza Zelyut’un yazdığı Alevilik kitabını abartmış sayılmayız.
Tabiiki; Rıza Zelyut Aleviliğe çok yönlü hizmet vermektedir. O, çeşitli toplantılarda; panellerde, açık oturumlarda, konferanslarda ve TV programlarında; Aleviliğe, Laik Cumhuriyet’e, Demokrasiye ve İnsan Haklarına karşı duyarlılığını hep göstermiştir.
Akşam ve Güneş Gazetesi’ndeki köşe yazılarında toplumumuzun büyük çoğunluğunun düşüncelerine tercüman olmuştur ve olmaya devam ediyor.
Biz; yönetim kurulu olarak bu eseri yayınladık. Bundan sonrası ise canların bu kitap ile buluşmasıdır.
Rıza Zelyut’a toplumumuz için yaptığı tüm çalışmaları için teşekkür ediyor, çalışmalarında başarılar diliyoruz. Tüm canları aşkı niyaz ediyoruz...
MUHARREM ERCAN (Dede)
Karacaahmet Sultan Derneği
Yönetim Kurulu Başkanı
Mayıs 2002 Üsküdar
Önsöz
Unutulmamalıdır ki “Her şey bir şeydir, cahil hiçbir şeydir.”
Cehaleti aşmanın birinci yolu da insanın kendisini tanımasıdır.
Günümüz Türkiyesinde yaşayan milyonlarca Alevi’nin de kendisini tanıması birinci vatandaşlık görevidir.
12 yıl önce bu kitabı yayımlarken, Alevi toplumuna kendi kimliğini birinci elden göstermeyi amaçlamıştım.
Çünkü, Alevi toplumuna her yandan saldırılar geliyordu.
Bu kitleyi her siyaset kendi amacı için kullanmaya çalışıyordu. Alevi toplumu, şehirleşme ile geleneksel değerlerinden ayrı kalmış, ne yapacağını bilemez duruma gelmişti.
Bu toplumun evladı olan bir aydın olarak, üzerime ciddi bir görein yüklendiğini anlamış ve 1970’lerin ortasından itibaren Alevilik üzerine çalışmaya başlamıştım.
1980 darbesinden sonra Aleviler’e yönelik asimilasyon (eritme) ve sindirme politikası daha da artmış, buna karşın şeriatçı güçlere devlet desteği verilmeye başlanmıştı.
Alevi toplumunun kendi kimliğini koruması ve laik devlete sahip çıkabilmesi için kendisini tanıması gerekiyordu.
İşte bu kitap bu amaçla yazıldı ve 12 yıl önce yayımlandı.
Öz Kaynaklarına Görev Alevilik’i, içinden çıktığım Alevi toplumunu çok iyi inceleyerek yazdım. Bu gözlemime, ilahiyat, tarih, sosyal psikoloji, edebiyat, sosyoloji, halkbilim gibi bilim dallarını da kattım.
Bu kitabı daha önce gözden geçirmiş, bazı bölümleri çıkarmış, yeni eklemeler yapmıştım.
Elinizdeki bu son baskıda ise kitaba yeni ve ciddi ekler yaptım.
Bu yüzden Öz Kaynaklarına Göre Alevilik, her vatandaşın elinde bulunması gereken temel kaynaklardan birisi haline geldi.
Bu son baskıda yer alan pekçok yeni bilgi, belge, geçmişteki saptamalarımızı ne kadar doğru olduğunu da gösteriyor.
Bu kitap, Aleviler’in tarihini, kültürünü, felsefesini göstermekle kalmıyor, bugün yaşadığı sorunları da tespit ediyor, çözüm yolları gösteriyor.
Bu yüzden Öz Kaynaklarına Göre Alevilik, sadece Aleviler’in değil konuyla ilgilenen herkesin kitaplığında bulunmalıdır.